Universitetsmuseet i Bergen

Katalogtekst

(fra tilvekstkatalog << | >>)

54.
Fund fra et stenalders
bosted i Sokkemyren paa Vespestad, Bømmel s., Finnaas pgd., Hordaland
.
a)
Tverøks av grønsten, Vespestadtype, tyk og kort med hvælvede bredsider og smalsidene bare antydet; slipt helt over, dog et større parti av rygsiden uslipt. Eggen er sterkt skadet ved bruk, ellers hel. 8 cm. lang.
b)
Tverøks av grønsten, ogsaa Vespestadtype, med ualmindelig tynd og flat. Bredsidene jevnt hvælvet, smalsidene skarpt avsat. Slipt helt over, men mange ar efter tilhugningen staar igjen. Hele eggen er avslaat, nu 7,8 cm. lang.
c)
Tverøks av grønsten, helt færdig tilhugget og med saavidt paabegyndt slipning, men ikke fuldført. Tildannet av en stor skive saa eggen er anlagt ved den ene kanten av skiven, og hugget med teknik som ved en tosidet flintøks, MóLLER, Ordning 18. Slipningen er paabegyndt paa de høieste partiene av begge bredsider, samt ganske ubetydelig paa den ene smalsiden. Dette er dog nok til at vise at øksen skulde slipes til med bestemte smalsider; den vilde da bli et noget langstrakt eksemplar av Vespestadtypen. Aldeles hel. 12,4 cm. lang.
d)
Tverøks av grønsten, færdig tilhugget, men slipningen ikke paabegyndt. Den er flat og temmelig tynd, tildannet av en skive slik at eggen er anlagt ved den ene kanten av skiven, dog med ubetydelig retouhe. Smalsidene er antydet allerede ved hugningen. En regelmæssig pen øks, aldeles hel. 9,3 cm. lang.
e)
Miniatyragtig liten retøks (snarere meisel) av grønsten, helt tilhugget av en liten skive, men uslipt. Dog er eggen skadet ved bruk, og øksen har altsaa været brukt uslipt som den er. Bredsidene er hele spalteflater, kantene særlig tilhugget, smalnende mot nakken. 4,8 cm. lang.
f)
Liten tverøks av grønsten, slipt helt over, men eggen allikevel ikke helt færdig. Formen er underlig, med den ene bredsiden hvælvet som en del av en cylindrisk flate og den andre aldeles plan. Smalsidene saavidt avsat, men skarpt og friskt slipt. Alt tyder paa at vi her har en splint av en større slipt øks av grønsten under omdannelse til en liten meisel. 4,4 cm. lang.
g)
Eggpartiet av en tyk, smal tverøks av grønsten med sterkt konveks egglinje; nogenlunde fuldstændig slipt. Brudstykket er 5,5 cm. langt.
h)
Tre brudstykker av slipte økser av grønsten, alle tre er nakkeender.
i)
Bladformet pilespids av hvit flint av form nærmest som RYGH, fig. 81, men mere utpræget trekantet. Det ene hjørne nederst er avslaat. Ser ut som den har været i brand. 3,2 cm. lang.
k)
Et brudstykke av en pilespids av skifer, omfatter tangen og roten av bladet saavidt at den ene mothake kan ses. 2,4 cm. langt.
l)
En liten rund skraper av flint - ganske simpel, 1,9 cm. lang. -
En liten tyk flekke av flint, retoucheret med skraperegg paa begge sider, 2,6 cm. lang. -
En større skive av graa, grumset flint, ganske tyk, tilhugget med skraperegg langs den ene siden, 6,8 cm. lang.
m)
En liten splint av slipt flint.
n)
"Spidsøkser" av grønsten (se B. 6953 i), smale, trekantede stykker av grønsten, brede i den ene enden og jevnt smalnende mot spidsen, foreligger i 10 brudstykker og et helt eksemplar. Størrelse og karakter som tidligere beskrevet, Vespestadfundet, fig. 5 (B. M. Aarb. 1901, nr. 5).
o)
11 smale, tykke emner av grønsten med firkantet tversnit som Vespestadfundet, fig. 6, og
14 brudstykker av lignende emner.
p)
18 emner av grønsten av litt vekslende former, dels lange og smale, dels bredere, men alle forholdsvis flate og tydelig bestemt til økser.
Desuten 26 brudstykker av lignende emner av grønsten.
q)
To større emner av grønsten, tilhugget med kraftigere teknik og av større materiale end de andre og fundet dypere end kulturlaget. Av samme karakter som Vespestadfundet, nr. 26 (B. M. Aarb. 1901, nr. 5, s. 17).
r)
Knusesten av grønsten, 2 av den korte formen, Vespestadfundet, fig. 7, og av den lange formen en hel og et brudstykke.
s)
5 større blokker av grønsten, tilhugget i passende form for at brukes til knusesten, men endda ikke brukt, og
2 mindre blokker av samme karakter.
t)
Omtrent 50 tilhuggede blokker av grønsten, sikkert raamateriale som endda ikke er bearbeidet for bestemte formaal (Fotnote: Av denslags blev fundet mange flere, men bare et utvalg blev tat med til museet. Tilfældige spaltestykker og avfald blev ikke medbragt.)
u)
Et litet stykke pimpsten.
v)
4 brudstykker av slipesten. De to er stykker av de vanlige plater av brunlig sandsten med svakt hul slipeflate; et er en liten splint av lys, grønlig skifer; den fjerde et ganske eiendommelig stykke av grønlig, tæt vulkansk bergart, tilhugget i regulær firkantet form 9,8 X 9,6 cm. med slipeflater paa begge sider. Det kan ses at slipestenen oprindelig har været større og er omhugget.
w)
Ca. 400 smaastykker av flint og
ca. 250 stykker av aarekvarts;
det meste er avfald og tilfældige spaaner, men ogsaa en del smaa flekker og flekkekjerner. Overveiende er det smaat og daarlig materiale. Desuten
9 smaa spaltestykker av hvit og graa kvarts,
5 spaltestykker av en fin, grønlig kvartsit og
1 avspaltet spaan av bergkrystal.
x)
28 slagsten og
19 brudstykker av slagsten,
alle sammen naturlige rullesten; bare et brudstykke viser en planhugget flate som Vespestadfundet, fig. 10. (Fotnote: Det blev fundet mange flere slagsten, men bare et utvalg blev tat med til museet.)
y)
Et brudstykke av en oval flattrykt rullesten som tydelig er blit splintret ved kraftige slag. Midt paa den smale kanten er hugget en fure som en kan se er oprindelig; furen kan vel ikke ha været til andet end at binde stenen paa et skaft som kølle. Fragmentet er 12,5 cm. langt, men stenen har været en del større.
z)
Et litet skaar av et lerkar av grov og løs masse, glat overflate og litt utbrettet rand. Stykket er nær ved randen, men omfatter ikke selve kanten. Ingen ornamenter ses
Fundet ved Sheteligs gravning i Sokkemyren 1918 i fortsættelse av undersøkelsen foregaaende aar. (se B. 6954). Fundene skal bli nærmere bearbeidet siden. (7021).